Deutsch in der Sonnenbachschule

(Þýska í Sunnulækjarskóla)

Námsefnið er að finna á vef BBC - http://www.bbc.co.uk/languages/german/lj/ 
Vinna í námsefni á hverjum degi, í 10 - 20 mínútur hvert sinn. Þannig æfist tungumálið best.
 
Samtalsæfingar: Heimavinna af neti (daglegar) og leikrit í tímum (taka upp á videó eða gsm síma)
 
Orðaforði: Læra utanbókar með hjálp minnismiða (og sms skilaboða). Hér eru orðin sem við lærum og æfum okkur að nota á námskeiðinu.
 
Málfræði: Hana lærum við með því að búa til glósur, töflur og rita í minnisbók. Hér eru málfræðiatriðin sem við förum yfir á þessu námskeiði.
 
 
Próf verður í hverjum mánuði og gilda þau samtals 40%
Vinnubók á að skila með prófi og gildir hún samtals 40%
Munnlegt próf í lok námskeiðs gildir 20%
 
 
Nemendur koma sér upp Google aðgangi (Gmail) og nota:
- Google Notebook og Documents fyrir glósur
- Sites eða Blogger til að skila samtalsæfingum og skilaverkefnum

Nemandi þarf að gæta þess að hafa einstakar færslur læstar (þ.e.a.s. út af fyrir sig eða private) en að leyfa kennara að sjá það sem á að skila. Til þess að geta það, þarf að velja "sharing" og veita carlos.a.ferrer (hjá) gmail.com sýniaðgang að viðkomandi svæðum.
 

Skemmtun

(Nena - 99 Luftballons)

 

Námsskipulag

Smelltu hér til að skoða nánar

1. Kynningar og kveðjur (nánar)

Háþýskur framburður bókstafa og myndun einfaldra setninga

Lestu kaflann um kynningar og kurteisi og mundu að munur er á því hvernig fullorðnir ávarpa hver annan og hvernig yngra fólk talar við hvert annað. Reglan er þessi:

Yngri notar aldrei "þú" við sér eldri heldur "þér" (Du - Sie), nema honum sé boðið annað. Sá eldri býður "þú" eða "þúar" að fyrra bragði. Þá máttu nota það líka.

Yngri ávarpar eldri ávallt með "herra" eða "frú" og ættarnafni (Herr Schmidt, Frau Schmidt) þangað til annað er í boði.

Þetta á líka við um jafngamla fullorðna einstaklinga.

Ungt fólk, vinnufélagar og skólafélagar nota "þú" og skírnarnafn.

2. Fjölskyldan og vinir (nánar).

Lestu kaflann og æfðu þig á því að raða orðum rétt í setningar. Æfðu framburðinn og taktu upp samtöl sem þú leikur sjálf/ur á hverjum degi.

Þýsk fjölskylda er að mörgu leyti svipuð og sú íslenska. Fólk gengur ýmist í hjónaband eða býr saman í varanlegri óvígðri sambúð (Lebenspartnerschaft). Stofnað er til hjónabands þannig, að fólk fær fyrst vígslu hjá fógeta (Standesamt) og er það borgaraleg vígsla (die zivile Trauung). Þeir sem vilja bæta við kirkjulegri (trúarlegri) vígslu (die kirchliche Trauung).

Stór stafur og lítill stafur:

Í þýsku er stór stafur ritaður í upphafi setningar og öll nafnorð byrja á stórum staf. Þérun er skrifuð stórt. Guten Tag, wie geht es Ihnen?

Greinir:

der - die - das (hinn - hin - hið) et.

die (hinir - hinar - hin) ft.

Greinirinn er aldrei viðskeyttur (eins og á íslensku) heldur laus (eins og á ensku).

 

3. Vinna og nám (nánar)

Helstu orð er að finna hér. Æfðu þig í lestri og æfðu framburðinn.

Þjóðverjar taka nám og starfsþjálfun ákaflega alvarlega. Orðið Beruf (starf) þýðir köllun - maður er kallaður til starfa, starfar af huga og sál. Orðið Arbeit þýðir vinna og er eitthvað sem maður gerir. Orðið Job er tímabundið starf sem maður gegnir.

Til að mega stunda Beruf, er farið í skóla og síðan er starfsþjálfun sem tekur nokkurn tíma.

Þjóðverjar eru ákaflega stundvís þjóð og komi maður ekki á réttum tíma til atburðar sem maður sagðist ætla að koma, þarf að hafa mjög haldbæra skýringu á því að hafa komið seint.

Karlkyn og kvenkyn starfsheita

Der Artzt -> die Ärztin (Aertztin)

Der Lehrer -> die Lehrerin

Der Student -> die Studentin

Der Schüler -> die Schülerin

Stundum eru starfsheitin skrifuð í einu orði í báðum kynjum. Þá er það gert á þennan hátt:

Lehrer/in, Student/in

4. Hvaðan kemur þú? (nánar hér)

Helstu orð er að finna hér. Æfðu þig í lestri og æfðu framburðinn.

Við lærum og æfum framburð á háþýsku, Hochdeutsch. Til eru margar þýskar mállýskur, s.s. Plattdeutsch, Bayrisch, Sächsisch. Þýska málsvæðið var skipt upp í mörg þjóðríki sem voru ekki sameinuð fyrr en 1871 undir einn keisara. Austurríki og Sviss hafa löngum verið sjálfstæð ríki, þótt þau tilheyri að hluta þýska málsvæðinu. Þá er líka hægt að tala um að nyrstu hlutar Ítalíu (Bolzen) og héruðin Elsass-Lothringen tilheyri þýska málsvæðinu, þótt þýskan (málýska) sé á miklu undanhaldi þar.

Nú á dögum er Þýskalandi skipt upp í 16 sambandlýðveldi. Dæmi um slík eru Bayern (höfuðborg er München), Baden-Würtenberg (höfuðborg er Stuttgart) og Hessen (höfuðborg er Wiesbaden). Sérhvert sambandslýðveldi hefur sína þjóðkirkju og þing, auk þess sem tala má um þjóðareinkenni þessara landa (matur, byggingalist auk málýskunnar).

Orðið samband kemur fyrir í sameiginlegum stofnunum Þýskalands, s.s. Bundesrepublik (sambandslýðveldi), Bundesliga (fyrstu þrjár deildir í íþróttum), Bundesgerichtshof (hæsti réttur þýsku ríkjanna) og Bundestag (alþingi þýska ríkjasambandsins).

Hvaðan kemurðu?

Ich komme aus Deutschland. Wo kommst Du her? Wo kommen Sie her?

Ich komme aus Frankfurt.

Ich komme aus Island.

Ich komme aus Selfoss.

 

Hvar býrðu?

Ich wohne in Deutschland. Wo wohnst Du? Wo wohnen Sie?

Ich wohne in Selfoss.

Ich wohne in Island.

Ich wohne in Frankfurt.

 

5. Upprifjun - áskorun (taka áskorun!)

Hvernig gengur þér að halda utan um tímasókn þína? Kemurðu með glósur þínar í tíma? Lærirðu svolítið á hverjum degi í þýsku?

 

Vampírumynd - Nosferatu (1922)

að vísu með enskum texta ... en góð engu að síður.

 

6. Að skoða sig um (nánar hér)

Gott er að geta spurt spurninga og spurt til vegar. Hér eru orðalistar og málfræðiatriði í sambandi við það.

Eftir síðari heimsstyrjöldina var Þýskalandi skipt í tvennt, austurhlutann sem Sovíetmenn réðu í og vesturhlutann, á yfirráðasvæði Breta, Frakka og Norður Bandaríkjamanna. Á meðan að vesturveldin byggðu upp lýðræðisríki með mannréttindi, frelsi og markaðsdrifið efnahagskerfi í sínum hluta, settu Sovíetmenn upp svokallað alþýðulýðveldi sem einkenndist af áætlunarbúskap. Mannréttindi, þá sérstaklega málfrelsi voru ekki hátt skrifuð í austurhlutanum, sem fékk nafnið Alþýðulýðveldið Þýskaland. Ýmsir sem leyfðu sér að gagnrýna stjórn, efnahag og skort á frelsi í alþýðulýðveldinu, voru fangelsaðir og jafnvel sendir úr landi.

Þegar Sovíetveldið hrundi 1989, hrundi líka Alþýðulýðveldið Þýskaland og sameinaðist Sambandslýðveldinu Þýskalandi (Vesturþýskaland) árið 1990. Ennþá gætir þess í gömlu Austurþýskalandi, að það laut annarskonar stjórn og efnahag en Vesturþýskaland.

 

7. Að nota leigubíl (nánar hér)

Frekari æfingar í að spyrja og fá svör. Hér eru orðalistar og texti samtalsins

Sögnin að vera er ein af aðalorðum hvers tungumáls. Á þýsku heitir hún

sein

1. ps et. ich bin 1. ps. ft. wir sind
2. ps et. du bist 2. ps. ft. ihr seid
3. ps et. er, sie, es ist 3.ps. ft. sie/Sie sind

 

8. - 9. Að spyrja til vegar (nánar hér og hér)

Frekari æfingar í að spyrja og fá svör. Skoðaðu sérstaklega hvernig maður segir og notar orðið "Bitte", en það samsvarar íslenska "viltu gera svo vel að..." eða "vertu svo væn/n". Tölurnar frá einum til tíu. Stundum er notað "zwo" í stað "zwei" til aðgreiningar frá "drei".

Þegar Þjóðverjar spyrja, biðja um viðvik eða vilja ná athygli er orðið "Bitte" notað. Það er kurteisislegt bónávarp, ekki ósvipað og "please" og "excuse me" á ensku.

Þjóðverjar eiga mjög öflugt samgangnakerfi. Neðanjarðarlestir, sporvagnar, strætisvagnar og járnbrautarlestir sjá um að koma fólki örugglega og á réttum tíma út um allt. Í almenningssamgöngur gilda einstakar ferðir, afsláttarkort, dags, helgar, viku og mánaðarkort og jafnvel meira. Mikið er gert til að fólki finnist auðvelt að ferðast á þennan málta.

 

Nú er komið að því að rifja upp síðustu kafla og taka áskorun.